Affiches

Genetische en Grafische Manipulatie

DNA van politieke affiches blootgelegd

De regels uit de wereld van de genetica zijn voor één keer losgelaten in de grafische wereld. Het experiment ‘blot’ uit de genetica blijkt daarbij mijn grootste inspiratiebron voor het grafische ontwerp te zijn. Met behulp van deze techniek heb ik, in dit onderzoek, het DNA van de politieke affiches die werden gebruikt voor de Tweede Kamer verkiezingen in 2003 blootgelegd. Voor elke partij is een uniek soort streepjescode ontstaan, en door de uiteindelijke vertaling in drukkleuren is het werkelijke DNA van de partijen blootgelegd.

De originele verkiezingsaffiches vind je hier. Lees hieronder meer over de experimenten, de vergelijking en de toepassing ervan in dit onderzoek.

De experimenten

De wereld van de genetica en de grafische wereld zijn beide werelden waarin gemanipuleerd wordt. Wat hebben deze beide werelden gemeen? Bij genetische manipulatie gaat het om het veranderen van genen middels gentherapie; bijsturen en doen laten leven. In de grafische wereld gaat het bij typografie om het overbrengen van een boodschap in een ontwerp; bijsturen en doen laten spreken. In beide werelden staat de mens centraal. We zien of lezen de boodschap met onze ogen en de kleur van onze ogen is vastgelegd in onze genen. Wat als deze werelden elkaar kruisen? Beide kennen hun eigen regels en wetmatigheden. De regels uit de wereld van de genetica zijn voor één keer losgelaten in de grafische wereld. Ontdek hieronder hoe deze werelden zich tot elkaar verhouden: volg de blauwe teksten voor de wereld van de genetica en de zwarte teksten voor de grafische wereld.

Manipulatie, de vergelijking

Genetisch Grafisch

Mens Boekenkast
Organen Boeken
Weefsels Pagina’s
Cellen Teksten

Cel Tekst
Celkern Alinea
Chromosomen Zinnen
DNA en eiwitten Interlinie, witregels, restwit, spaties, lettergrepen en woorden

DNA:
Suiker- en fosfaatsubeenheden Interlinie, witregels en restwit
Basenparen Spaties en lettergrepen
Junk DNA Spaties
Genen Lettergrepen

Basenparen Spaties en lettergrepen
Basen Letters, cijfers en leestekens
Aminozuren Lettergrepen of klanken
Eiwitten Woorden

De mens in dit geval een boekenkast bestaat uit een groot aantal organen boeken die zijn opgebouwd uit verschillende weefsels pagina’s. Deze verschillende weefsels pagina’s bestaan op hun beurt weer uit miljarden meerdere cellen teksten.

Een cel tekst heeft een celkern meerdere alineas met daarin chromosomen zinnen die op hun beurt weer bestaan uit een combinatie van dna en eiwitten interlinie, witregels, restwit, spaties, lettergrepen en woorden.

De chromosomen zinnen zijn voor te stellen als dunne, lange strengen bij een tekst zijn dit de regels.

Het dna interlinie, witregels, restwit, spaties en lettergrepen is voor te stellen als twee spiraalvormige strengen meerdere regels die samen een dubbele helix een of meerdere alinea’s vormen. Het is een soort wenteltrap een tekstkolom waarbij de zijkanten van de trap de tekstkolom worden gevormd door suiker- en fosfaatsubeenheden interlinie, witregels en restwit en de treden worden gevormd door de vier zesentwintig basen letters. Een aantal belangrijke eiwitten bij een tekst alle woorden spelen een rol bij het opbouwen van de strengen regels.

Dna interlinie, witregels, restwit, spaties en lettergrepen is opgebouwd uit twee ketens van suiker- en fosfaatsubeenheden interlinie, witregels en restwit die verbonden zijn door basenparen spaties en lettergrepen.

Het~me ren deel~van~de~ba sen pa ren~is~junk~dna~de~spa ties~en~be vat~geen~er fe lij ke~ei gen schap pen.~Maar~som mi ge~ba sen pa ren~vor men~een~gen~de~let ter gre pen~dat~wel~de~co de~voor~er fe lij ke~ei gen schap pen~be vat.

Ge-nen let-ter-gre-pen zijn stuk-jes af-ge-ba-ken-de dna die het re-cept be-vat-ten voor een er-fe-lij-ke ei-gen-schap. Er zijn drie ver-schil-len-de ge-nen let-ter-gre-pen te on-der-schei-den; do-mi-nan-te ge-nen, re-ces-sie-ve ge-nen en co–do-mi-nan-te ge-nen ro-mein, cur-sief, bold of com-bi-na-ties hier-van.

De~ba-sen-pa-ren~spa-ties~en~let-ter-gre-pen~vol-gen~el-kaar~op~in~een~lang-e~draad~met~steeds~een~an-de-re~volg-or-de.~Com-bi-na-ties~van~drie~op-een-vol-gen-de~ba-sen~meer-de-re~let-ters,~cij-fers~en~lees-te-kens~co-de-ren~tel-kens~voor~een~be-paald~a-mi-no-zuur~let-ter-reep~of~klank.~Een~ke-ten~van~a-mi-no-zu-ren~let-ter-gre-pen~of~klan-ken~vor-men~sa-men~ei-wit-ten~woor-den.

Er zijn vier meerdere verschillende basen letters (kapitaal, onderkast en klein-kapitaal), cijfers (tabelcijfers en uithangende cijfers), en leestekens in verschillende combinaties mogelijk; adenine(A), cytosine(C), guanine(G) en thymine(T). Adenine kan alleen verbonden worden met thymine en cytosine kan alleen verbonden worden met guanine.

A mi no zu ren let ter gre pen zijn de bouw ste nen van ei wit ten woor den. De volg or de van de ver schil len de a mi no zu ren let ter gre pen be paald de ei gen schap klank van het ei wit woord.

Eiwitten   woorden  zijn de bouwstenen   van het menselijk   lichaam  in dit geval  de teksten.  Ze zorgen  voor stevigheid   van een cel tekst en bepalen   of de cel tekst een zenuwcel,   spiercel,  haarcel  wordt of een andere   taak krijgt in dit geval  het font, het gewicht  en de functie (bijvoorbeeld   een koptekst  of een platte  tekst) van de tekst.

Blot, de vergelijking

Een belangrijke basistechniek van de moleculaire biologie is het maken van een ‘blot’. Met behulp van deze techniek is het mogelijk een mengsel van DNA in dit geval spaties en lettergrepen of eiwitmoleculen woorden te analyseren. Drie DNA-monsters in dit geval een zin met dezelfde restrictie-enzymen worden in stukken in lettergrepen geknipt. De fragmenten worden in een gel op grootte op alfabetische volgorde gescheiden en vervolgens afgedrukt op een filter. Door hybridisatie met specifieke, radioactief gemerkte probe kan nu de aan- of afwezigheid van bepaalde DNA-fragmenten in elk monster worden aangetoond. In dit geval vertelt het ons hoe vaak bepaalde lettergrepen voorkomen in bepaalde zinnen. Door deze per zin samen te voegen wordt het DNA van de alinea blootgelegd. Er ontstaat een soort streepjescode per zin.

De toepassing

De experimenten in dit onderzoek zijn het resultaat van de regels en wetmatigheden uit de wereld van de genetica die voor één keer zijn losgelaten in de grafische wereld. Wat als de experimenten worden toegepast in het ontwerp?

Het experiment ‘blot’ is toegepast op de bestaande ontwerpen van de politieke affiches die werden gebruikt voor de Tweede Kamer Verkiezingen in 2003. Het leverde verrassende resultaten. Zowel voor de vergelijking tussen de genetische en grafische wereld als voor de politieke partijen. Op het eerste oog lijken de genetische en grafische wereld niet verwant. Dieper gravend zijn er toch grote overeenkomsten te vinden. Zo kennen beide werelden hun eigen regels en wetmatigheden. Ieder menselijk individu ligt vast in een uniek DNA-profiel. Profielen die onderling sterk op elkaar lijken maar kleine, subtiele verschillen vertonen. Dit maakt ieder individu anders, werkelijk uniek. En daar ligt ook de parallel met de grafische wereld. Unieke ontwerpen blijken in de basis een zelfde grafisch DNA-profiel op te leveren. Je ziet dat terug bij de politieke affiches. Op het eerste oog zie je grote verschillen, zodat je zou denken dat er geen enkele overeenkomst is. Maar uiteindelijk blijkt het werkelijke DNA van de partijen toch onderling sterk op elkaar te lijken met hier en daar accentverschillen. Het grafische DNA-profiel van Femke Halsema lijkt sterk op het grafische DNA-profiel van Wouter Bos en zonder toelichting zou je niet eens weten wie nu Wouter of Femke is. Gelijk in de basis en toch verschillende standpunten. Net als ons eigen DNA-profiel; gelijk in de basis en toch verschillende mensen.

Standaard